Gry i zabawy słowne

Czas ferii, czas odpoczynku i zabawy. Jeśli już aktywnie spędziliśmy część dnia, to teraz może trochę słowno- umysłowej rozrywki? Zachęcam do wypróbowania podanych i tworzenia własnych zabaw. Oto kilka propozycji zabaw dla dzieci z dziećmi i nie tylko.

1.  Łamańce językowe:

·         W czasie suszy szosa sucha.

·         Kobyła ma mały bok.

·         Stół z powyłamywanymi nogami.

·         Idzie Jerzy i nie wierzy, że na wieży jest sto jeży.

·         Król Karol kupił królowej Karolinie korale koloru koralowego.

·         Gadki Agatki – zagadki dla tatki.

·         Cecylia czyta cytaty z Tacyta.

·         Czy się Czesi cieszą, gdy się Czesio czesze?

·         I cóż, że ze Szwecji?

·         Jola lojalna, Jola nielojalna.

·         Matka tka i córka tka i tkając czka.

·         Mistrz trzyma smycz.

·         Żółta żaba żarła żur.

·         Ząb zupa zębowa, dąb zupa dębowa.

·         Nabuchodonozoreczka

·         Nie pieprz Pietrze wieprza pieprzem, bo przepieprzysz pieprzem wieprza.

·         Pchła pchłę pchła i ta pchła była zła, że ta pchła ją pchła.

·         Rozrewolwerowany rewolwer rozrewolwerował się.

·         Tato, czy tata czyta cytaty Tacyta?

2.    Nazwiska/ imiona/ owoce itp.- jedna osoba mówi alfabet (bezgłośnie), inna w pewnej chwili przerywa i na literę, którą wypowiedziała wypisujemy nazwiska/imiona/owoce lub inne umówione wyrazy. Na hasło- stop następuje przeliczanie.

3.    Nowe wyrazy- wybieramy, np. losując albo wybierając z książki, gazety na chybił-trafił jakiś wyraz. W określonym czasie musimy z jego liter utworzyć jak najwięcej nowych wyrazów.

4.    Tworzymy rymy- jedna osoba wypowiada wyraz i wskazuje kto ma podać do niego rym. Jeśli jest kilka osób można bawić się w kręgu. Rymy muszą być podane jak najszybciej. Kto tego nie zrobi daje fant lub odpada z gry.

5.  Wymyślamy opowiadanie/bajkę- siadamy w kręgu/obok w zależności od liczby osób biorących udział w zabawie i zaczynamy opowieść jednym zdaniem lub jego początkiem, kolejne osoby „dokładają” swoje części np.: 1. os. „Pewnego zimowego dnia…”, 2. os. „pewna pani poczuła głód i…”, 3. os. „postanowiła upiec ciasto…” itd.

6.  Państwa-miasta- klasyka gatunku zabawa słowna! Nawet nie tłumaczę. Nie wierzą, że jest osoba, która w dzieciństwie w nią nie grała.

7. Łańcuszek- podajemy słowo, następna osoba mówi słowo na taką głoskę, na jaką skończyło się wcześniejsze np. : kot- trawa- aktor- rabarbar- itd.

Wesołej zabawy!

Chłopcy mówili, nie mówiły!!!

Chciałam dzisiaj zwrócić uwagę na rolę sprawności artykulacyjnej, gramatycznej i leksykalnej mowy w podnoszeniu umiejętności komunikowania przez dziecko o swoich potrzebach i emocjach innym niż rodzice osobom, na umiejętność sprawnego komunikowania się zarówno z rówieśnikami jak i dorosłymi. Na początek przypomnę etapy rozwoju mowy dziecka.

• Czas od urodzenia do 1 roku życia nazywany jest okresem melodii
• Od 1 do 2 roku życia to okres wyrazu
• 2 - 3 rok życia jest okresem zdania
• A czas między 3 a 7 rokiem życia – okresem swoistej mowy dziecięcej.

Wszystkie one mają ogromne znaczenie w prawidłowym kształtowaniu się mowy, szczególnie okres zdania. Wydaje się być najważniejszym w rozwoju mowy dziecka, gdyż dziecko przyswaja sobie wtedy podstawy systemu leksykalnego, fonetycznego i morfologicznego języka. W późniejszym okresie tylko ją udoskonala, uczy się stosowania form gramatycznych i poprawnego brzmienia wyrazu. Jak więc widać, właściwe wzorce językowe, na których opiera swą edukację mają podstawowe znaczenie. Rozwój mowy zależy zatem od środowiska w jakim się dziecko wychowuje oraz jego psychofizycznego rozwoju. Pamiętajmy o tym, że wypowiedzi pięcio-, czy sześcioletniego (przedszkolnego/ ”zerówkowego”) dziecka przyjmują już formę realizacji wielozdaniowej. Dziecko chętnie opowiada o przebiegu jakiegoś wydarzenia, relacjonuje obejrzany film lub przewiduje fakty, które jego zdaniem mogą zaistnieć. W swoich wypowiedziach uwzględnia kolejność zdarzeń i zależności przyczynowo- skutkowe. Potrafi wyjaśnić znaczenie wielu słów. Potrafi opisywać przedmioty, podając ich charakterystyczne cechy oraz możliwości ich zastosowania. Nieprawidłowości gramatyczne zanikają. Dziecko dokonuje autokorekty i równie chętnie poprawia innych np. młodsze rodzeństwo. Wymowa doskonali się. Czasami można obserwować zjawisko tzw. hiperpoprawności, czyli jeśli wcześniej wymawiało [l] zamiast [r], teraz [r] pojawia się tam, gdzie należałoby artykułować [l]. Ma to miejsce częściej w wyrazach, w których są obydwa dźwięki np. mleko – [mreko], lustro – [rustro] itp. Dziecko wymawia też sz, ż, cz, dż. Wszystkie głoski dźwięczne brzmią dźwięcznie. Ustalenie się wymowy powinno być zakończone ostatecznie do 6 roku  życia. Powinno, ale często tak nie jest. Wiele dzieci ma kłopoty z opowiadaniem – opowiadają wyrazami, budują zdania krótkie, agramatyczne, nie połączone w jedną spójną całość. Nie zachowują chronologii zdarzeń, nie widzą związków przyczynowo-skutkowych. Dzieci bardzo często stosują wyrazy w niewłaściwej formie- np. dzieci poszli!!

Nie bez powodu zaznaczyłam na początku, że dziecko powinno komunikować o swoich potrzebach i emocjach osobom innym niż rodzice. Przecież podejmując edukację w oddziale przedszkolnym lub w klasie pierwszej, muszą porozumiewać się z wieloma różnymi osobami. Rola rodziców polega na tym, aby owa komunikacja mogła przebiegać bez zakłóceń. Nie narażajcie dziecka na stres z powodu braku zrozumienia go przez kolegów, czy opiekunów.